Cyfrowy Polsat w ramach konsultacji prowadzonych przez KRRiT na temat kierunk贸w strategicznych prac rady na lata 2017-2022 przes艂a艂 do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji swoje stanowisko w tej sprawie.

Tre艣膰 stanowiska Grupy Cyfrowy Polsat:

Szanowny Panie Przewodnicz膮cy,

W zwi膮zku z konsultacjami w sprawie przyj臋cia przez KRRiT kierunk贸w strategicznych prac w latach 2017-2022 Grupa Kapita艂owa Cyfrowy Polsat przedstawia poni偶ej uwagi do wybranych aspekt贸w planowanej strategii KRRiT:

1. Z zainteresowaniem przyjmujemy deklaracj臋 KRRiT, i偶 b臋dzie ona d膮偶y艂a do wyr贸wnania szans dla dzia艂alno艣ci podmiot贸w polskich w konkurencji z firmami o zasi臋gu globalnym oraz tymi, kt贸re podlegaj膮 jurysdykcji w innych krajach europejskich, a kieruj膮 swoj膮 ofert臋 na polski rynek. W obecnym stanie prawnym regulacje w Polsce s膮 bardziej restrykcyjne ni偶 przepisy w innych pa艅stwach (np. dotycz膮ce reklamy, autopromocji czy te偶 kategorii wiekowych nadawanych poszczeg贸lnym audycjom). Tym samym, pozycja konkurencyjna polskich nadawc贸w i dostawc贸w audiowizualnych jest os艂abiona w stosunku do podmiot贸w, kt贸re docieraj膮 ze sw膮 ofert膮 do odbiorc贸w w Polsce na bazie koncesji i zezwole艅 z innych pa艅stw. Widzimy potrzeb臋 znoszenia r贸偶nic w zakresie obowi膮zk贸w wszystkich podmiot贸w 艣wiadcz膮cych podobne us艂ugi na terenie Polski, tak aby bez wzgl臋du na kraj pochodzenia przedsi臋biorcy oraz model udost臋pniania tre艣ci konsumenci byli chronieni w podobnym stopniu, a warunki konkurowania na rynku nie stwarza艂y uprzywilejowanej pozycji niekt贸rym typom podmiot贸w.

Nale偶y przy tym pami臋ta膰, 偶e warto艣膰 rynku reklamy w Polsce jest znacznie ni偶sza ni偶 w krajach Europy zachodniej, nie wspominaj膮c ju偶 o Stanach Zjednoczonych. Przek艂ada si臋 to r贸wnie偶 na ni偶sze w stosunku zagranicznej konkurencji przychody polskich przedsi臋biorstw dzia艂aj膮cych na rynku medi贸w, a tym samym mo偶liwo艣ci konkurowania.

2. Polski rynek telewizyjny i audiowizualny poddany z jednej strony rygorystycznemu re偶imowi regulacyjnemu, a z drugiej borykaj膮cy si臋 z nasilaj膮cym si臋 zjawiskiem piractwa nie b臋dzie rozwija艂 si臋 w spos贸b zapewniaj膮cy:

  • godziwe wynagrodzenia dla tw贸rc贸w,
  • odpowiednie wsparcie dla produkcji narodowych i lokalnych,
  • rosn膮ce wp艂ywy do bud偶etu pa艅stwa,
  • konkurencyjno艣膰 oferty polskich przedsi臋biorc贸w w stosunku do przedsi臋biorc贸w prowadz膮cych dzia艂alno艣膰 z innych pa艅stw Unii Europejskiej i spoza terenu UE.

Warto zaznaczy膰, i偶 rozwojowi produkcji w j臋zyku polskim, odwo艂uj膮cych si臋 do polskiego dziedzictwa narodowego i uwarunkowa艅 polskiej kultury sprzyja膰 b臋dzie silna pozycja efektywnych przedsi臋biorc贸w nastawionych przede wszystkim na rynek lokalny (krajowy), a nie na odbiorc贸w globalnych. Z tego wzgl臋du, wszelkie regulacje powinny by膰 proporcjonalne, przeciwdzia艂a膰 fragmentaryzacji polskiego rynku produkcji, nadawania i dystrybucji tre艣ci audiowizualnych oraz faktycznie przyczynia膰 si臋 do efektywnej i sprawiedliwej konkurencji.

3. W kontek艣cie powy偶szego pragniemy jednocze艣nie wskaza膰, i偶 proponowane w sekcji IV strategii 鈥濷chrona pluralizmu w mediach鈥 rozwi膮zania, polegaj膮ce na przeciwdzia艂aniu nadmiernej koncentracji w mediach jako 艣rodku do osi膮gni臋cia tego偶 celu budz膮 istotne w膮tpliwo艣ci.

Przede wszystkim nale偶y stwierdzi膰, 偶e w na naszym rynku jest obecnie dost臋pnych oko艂o 250 telewizyjnych kana艂贸w polskoj臋zycznych. W takiej sytuacji nie mo偶na m贸wi膰 o braku pluralizmu. Nale偶y jednak zwr贸ci膰 uwag臋 偶e program贸w kt贸re nadaj膮 na koncesji przyznanej prze KRRiT jest znacz膮co mniej. Obj臋te s膮 one szczeg贸lnymi obowi膮zkami ustawowymi (kwoty produkcji polskiej, europejskiej, limity reklamowe, ochrona ma艂oletnich, etc). Natomiast programy emitowane na podstawie zagranicznych koncesji dost臋pne w Polsce nie musz膮 spe艂nia膰 tych wymog贸w. Interesem rynku audiowizualnego w Polsce jest stwarzanie dogodnych warunk贸w produkcji program贸w polskich, a nie tylko polskich wersji j臋zykowych kana艂贸w zagranicznych. Bez narzucenia tych samych obowi膮zk贸w w tym zakresie niezale偶nie od statusu prawnego nadawcy i miejsca emisji programu projektowane zmiany b臋d膮 jeszcze w wi臋kszym stopniu uprzywilejowywa艂y nadawc贸w zagranicznych i dyskryminowa艂y producent贸w kontentu polskiego.

Oznacza to, 偶e projektowane zapisy zamiast wzmacnia膰 pluralizm w mediach, b臋d膮 go w istotny spos贸b ogranicza艂y.

Proponowany do celu okre艣lania pozycji znacz膮cej pr贸g 30% udzia艂贸w danego podmiotu na jednym z nast臋puj膮cych rynk贸w: przychod贸w reklamowych, przychod贸w z op艂at z p艂atnej telewizji, widowni telewizyjnej, audytorium radiowego i u偶ytkownik贸w us艂ug audiowizualnych online, przy jednoczesnym uwzgl臋dnieniu innych czynnik贸w (m.in. udzia艂u w 艂a艅cuchu warto艣ci oraz koncentracji krzy偶owej) okre艣lonych przez KRRiT w projekcie strategii jest bardzo restrykcyjny. W spos贸b oczywisty zapis ten jest wymierzony w krajowe podmioty i faworyzuje podmioty zagraniczne, tak偶e spoza UE i oznacza pogorszenie warunk贸w funkcjonowania w stosunku do og贸lnie przyj臋tych regulacji europejskich. Przy tego typu zapisach nie b臋dzie mo偶liwe r贸wnie偶 finansowe wparcie mniejszych projekt贸w medialnych przez znacz膮cych krajowych broker贸w (sprzeda偶 pakietowa czasu reklamowego medi贸w, kt贸re maj膮 niewielki udzia艂 w rynku).

Skutkowa膰 on b臋dzie przyj臋ciem w Polsce prawa znacznie bardziej rygorystycznego i skomplikowanego ni偶 w innych krajach Europy. Nawet przy uwzgl臋dnieniu zasady poszanowania praw nabytych, proponowane rozwi膮zania os艂abi膮 przede wszystkim polskie firmy medialne, kt贸re stopniowo ulegn膮 fragmentaryzacji, a beneficjentami b臋d膮 pot臋偶ne zagraniczne koncerny medialne, dzia艂aj膮ce w skali globalnej.

Zmiany technologiczne, a co za tym idzie r贸偶ne modele odbioru medi贸w, skutkuj膮 tym, 偶e firmy dzia艂aj膮ce na rynku medi贸w nie mog膮 ogranicza膰 si臋 wy艂膮cznie do jednego, w膮skiego rynku 鈥 jest oczywistym, 偶e wydawca gazety prezentuje swoje tre艣ci r贸wnie偶 w internecie, dodatkowo oferuj膮c materia艂y wideo. Podobnie nadawca telewizyjny, prowadzi serwis lub portal internetowy i r贸wnie偶 tam oferuje swoje tre艣ci 鈥 nie tylko w modelu telewizji linearnej ale r贸wnie偶 poprzez serwisy VOD, catch-up TV oraz aplikacje internetowe. Nie jest wi臋c mo偶liwym ograniczanie koncentracji krzy偶owej, gdy偶 najwi臋ksi zagraniczni konkurenci polskich firm medialnych np. w segmencie VOD Netflix, Showmax maj膮cy bazy klient贸w liczone w dziesi膮tkach milion贸w, swoj膮 dzia艂alno艣膰 prowadz膮, jednocze艣nie na wielu rynkach. Spektakularnym przyk艂adem mo偶e by膰 np. firma Google, kt贸rej w艂asno艣ci膮 jest r贸wnie偶 serwis You Tube, a tak偶e inne koncerny dzia艂aj膮ce na krzy偶uj膮cych si臋 rynkach, czyli np. Vivendi czy News Corporation. W jakim stopniu projektowane regulacje odnosz膮 si臋 do tych w艂a艣nie firm?

Przytoczone poni偶ej dwa przyk艂ady odnosz膮ce si臋 do procesu przyznawania koncesji na nadawanie program贸w w ramach og贸lnopolskiej telewizji naziemnej na MUX 8 wskazuj膮, 偶e podmioty zagraniczne nie maj膮 najmniejszych problem贸w, aby przejmowa膰 firmy dzia艂aj膮ce na polskim rynku medialnym. Nale偶y przy tym podkre艣li膰, 偶e w obydwu przypadkach nie mo偶na zarzuci膰 tym podmiotom 偶adnych narusze艅 prawa, czy te偶 nieprawid艂owo艣ci. Dwa podmioty spo艣r贸d czterech, kt贸re uzyska艂y koncesj臋 na MUX 8 zmieni艂y w spos贸b istotny swoj膮 struktur臋 w艂a艣cicielsk膮, tj.:
– Green Content Sp. z o. o., kt贸ra w chwili rozstrzygni臋cia konkursu by艂a w 100% zale偶na od Agora SA, a obecnie jest w po艂owie w艂asno艣ci膮 Discovery Polska SA, docelowo najprawdopodobniej Discovery nab臋dzie 100% udzia艂贸w w Green Content
– Cable Television Networks&Partners Sp. z o.o., kt贸ra w chwili rozstrzygni臋cia konkursu by艂a w艂asno艣ci膮 Polskiej Fundacji Wspierania Rozwoju Komunikacji Elektronicznej PIKSEL. Obecnie wi臋kszo艣ciowym udzia艂owcem jest Kino Polska SA TV, nale偶膮ca do SPI International BV.

4. Polski rynek medialny jest obecnie kszta艂towany przez przepisy wewn臋trzne, jak i europejskie. Polski widz ma dost臋p do oko艂o 250 polskoj臋zycznych kana艂贸w telewizyjnych, jednak jedynie niewielka ich cz臋艣膰 jest nadawana na podstawie koncesji wydanej przez KRRiT. Zdecydowana wi臋kszo艣膰 nada艅 odbywa si臋 na podstawie koncesji zagranicznych i w du偶ej mierze nie podlega regulacjom nak艂adanym przez polskie organy pa艅stwowe. Potencjalne kolejne ograniczenia kapita艂owe i koncentracyjne, jakie s膮 postulowane przez cz臋艣膰 艣rodowisk oraz jakie proponuje KRRiT, doprowadz膮 najprawdopodobniej do dalszego os艂abienia nadawc贸w polskich i polskich grup kapita艂owych, a w rezultacie do wzmocnienia nadawc贸w zagranicznych. Wydaje si臋, 偶e obecny status w艂a艣cicielski medi贸w dzia艂aj膮cych na polskim rynku audiowizualnym, uzasadnia 鈥 dla ochrony pluralizmu 藕r贸de艂 dost臋pu i informacji 鈥 wzmo偶enie przez KRRiT dzia艂a艅 likwiduj膮cych nadmierny gorset zakaz贸w i nakaz贸w na艂o偶onych dotychczas przez polskie prawo i praktyk臋 gospodarcz膮.

5. Warto zauwa偶y膰, 偶e polscy nadawcy przez ostatnie ponad 20 lat metodycznie i od podstaw budowali swoje firmy, ale jak pokazuje historia i do艣wiadczenie, ich znaczna cz臋艣膰 jest ju偶 w艂asno艣ci膮 kapita艂u zagranicznego. Pr贸by wprowadzenia kolejnych ogranicze艅 i przepis贸w, kt贸re mog艂yby negatywnie wp艂yn膮膰 na polskich nadawc贸w, doprowadz膮 ostatecznie do przejmowania kolejnych kana艂贸w i firm medialnych przez firmy zagraniczne.

Obecnie istniej膮ce ograniczenia i przepisy ju偶 uniemo偶liwiaj膮 rozw贸j polskim nadawcom 鈥 poprzez brak mo偶liwo艣ci zwi臋kszenia udzia艂贸w przez polskie grupy kapita艂owe – a kolejne na pewno doprowadz膮 do ich marginalizacji i przej臋cia przez koncerny zagraniczne, tylko one posiadaj膮 bowiem kapita艂 niezb臋dny do znacznych inwestycji na rynku medialnym. Wszelkie przepisy dekoncentracyjne, jakie s膮 obecnie zg艂aszane, doprowadz膮 do sytuacji jak powy偶ej opisane, czyli przej臋cia polskich nadawc贸w przez firmy zagraniczne, dla kt贸rych wydanie kilkudziesi臋ciu czy nawet kilkuset milion贸w z艂otych nie jest 偶adnym problemem. Os艂abianie polskich nadawc贸w i grup medialnych nie jest wi臋c drog膮 do wzmocnienia polskiego kapita艂u w mediach.

6. Polscy przedsi臋biorcy od lat wskazuj膮, i偶 rygorystyczna regulacja i g膮szcz przepis贸w nie sprzyjaj膮 wzmacnianiu potencja艂u i konkurencyjno艣ci naszego rynku, gdy偶 ryzyka prawne zwi膮zane z prowadzeniem dzia艂alno艣ci hamuj膮 decyzje inwestycyjne i uniemo偶liwiaj膮 efektywne konkurowanie z podmiotami, kt贸re ciesz膮 si臋 znacznie wi臋ksz膮 swobod膮 regulacyjn膮. W dobie Internetu nie da si臋 tak偶e skutecznie ograniczy膰 dost臋pu do tre艣ci medialnych do jednego kraju i podda膰 wszystkich aspekt贸w tego dost臋pu jednej jurysdykcji. Internet nie ma granic i jest medium powszechnym, wi臋c je艣li w danym pa艅stwie przepisy utrudniaj膮 prowadzenie dzia艂alno艣ci biznesowej, trac膮 na tym zar贸wno lokalni odbiorcy medi贸w jak i przedsi臋biorcy, a silny kapita艂 obcy znajduje formy skutecznego zaistnienia na danym rynku. Os艂abienie pozycji polskich przedsi臋biorc贸w dzia艂aj膮cych na rynku medialnym poprzez ograniczenia mo偶liwo艣ci koncentracji z pewno艣ci膮 nie przyczyni si臋 do zapewnienia pluralizmu medi贸w.

7. Oceniaj膮c zjawiska zachodz膮ce na polskim rynku medi贸w postulujemy r贸wnie偶, aby KRRiT uwzgl臋dni艂a w swojej strategii na najbli偶sze lata aktywne w艂膮czenie si臋 w dzia艂ania zmierzaj膮ce do ochrony tre艣ci audiowizualnych oraz monitoring rynku pod k膮tem zwalczania kradzie偶y w艂asno艣ci intelektualnej. W strategii KRRiT na lata 2017-2022 brakuje bowiem okre艣lenia cel贸w i dzia艂a艅 wobec piractwa internetowego stanowi膮cego jedno z g艂贸wnych wyzwa艅 dla rynku audiowizualnego. Nie ma te偶 jasnego wskazania roli KRRiT w tym zakresie. Zgodnie z danymi PwC brak podj臋cia konkretnych dzia艂a艅 przeciwko piractwu tre艣ci wideo online w roku 2018 przynie艣膰 mo偶e straty por贸wnywalne z ca艂ym bud偶etem MKiDN1. Konieczne s膮 dzia艂ania realizowane na poziomie rynku, regulatora, organ贸w 艣cigania i legislacji.

Komisja Europejska wskazuje strategi臋 follow the money polegaj膮c膮 na odcinaniu serwis贸w pirackich od 藕r贸de艂 finansowa, jako jedno z kluczowych narz臋dzi przeciwdzia艂ania temu zjawisku. Podmioty dzia艂aj膮ce na rynku audiowizualnym oraz reklamowym poprzez programy dobrych praktyk promuj膮 odpowiedzialne lokowanie bud偶et贸w reklamowych tylko w serwisach dzia艂aj膮cych legalnie. KRRiT jako organ nadzoruj膮cy jako艣膰 i miejsca lokowania reklam mog艂aby odegra膰 istotn膮 rol臋 w monitoringu serwis贸w pirackich pod k膮tem lokowanych w nich reklam oraz w dzia艂aniu na rzecz ograniczenia lokowania reklam w tego typu serwisach internetowych.

Z powa偶aniem,

Agnieszka Odorowicz, Cz艂onek Zarz膮du, Cyfrowy Polsat S.A.

Dariusz Dzia艂kowski, Cz艂onek Zarz膮du, Cyfrowy Polsat S.A.

殴r贸d艂o: Cyfrowy Polsat